TURAN DEĞİL ÖLÜM YOLU


Bu makale 2021-01-16 21:25:30 eklenmiş ve 33 kez görüntülenmiştir.
Ahmet Özdemir

Ahmet Özdemir 

Enver Paşa, 18 Aralık 1914’te kıtalara hücum emri verdi. Taarruza katılan birliklerin büyük bölümü Arabistan'dan geri çekilen ve Güneydoğu Anadolu'dan sevk edilen, sıcak iklime alışkın ve teçhizatları itibarıyla soğuğa hazırlıklı olmayan askerlerden oluşuyordu.

10 uncu Kolordunun başında yukarıda sözünü ettiğimiz, Balkanlarda yapılan hataları “Bozgun” adlı kitabında yazan Albay Hafız Hakkı vardı. Enver Paşa’nın hayallerini tetikleyenler arasında bu Hafız Hakkı Paşa da vardı. 

Bununu dışındaki bir çok subaylar da ihtiras ve hayalcilikte geri kalmıyorlardı. Erzurum’a gelirlerken, yol kavşaklarına “Turan’a buradan gidilir!” diye işaret levhaları koymaktaydılar. 

Hafız Hakkı hiçbir arazi araştırması yapmadan Enver Paşa’nın ihtiraslarını kamçılayacak su telgrafı çekmişti: “Dağlar üzerindeki yolları keşfettim. Bu mevsimde bu yollardan hareketin mümkün olduğuna inandım. Buradaki kolordu ve ordu komu-tanları yeterli ölçüde inançlı ve kararlı olmadıklarından böyle bir saldırıya samimiyetle taraftar olmuyorlar. Rütbem düzeltilerek bu görev bana verilirse, ben bu işi yaparım.” 

Hafız Hakkı’ 18 gün içinde yarbaylıktan albaylığa terfi etmişti. Ama gözü ordu komutanlığındaydı. Enver, 18 gün içinde yarbaylıktan paşalığa yükselmemiş miydi? Ondan neyi noksandı? 

Diğer yanda; askerin durumu yürekler acısıydı. Arap yarımadasından geldikleri gibi yazlık kıyafetlerle doğu cephesine sürülmüşlerdi. Anadolu’dan toplananlar, ordu giyecek verir diye yanlarına ağırlıklı bir şey almamışlardı. Oysa, Ayaklarında yırtık, pır-tık çarıklar, kirli, yamalı giysilerle bu gençler, askerden çok çiftçilere benziyordu. Ne paltoları, ne sırtlarını tutacak çamaşırları vardı. 

O günlere şehit olan Iğdırlı Ali Çavuş, yazlık giysiler içinde titreye titreye yazdığı mektubunda kışlık giysiler beklediklerini bakınız nasıl anlatıyordu: 

“Bu yaz, iki alayımızla Yemen’den buraya nakil olunduk. Yola koyulmamız-dan dört ay sonra buraya ulaştık ki, Arabistan’ın cehennemî sıcağı Köprüköy’deki ayaz yanında nimet-i ilâhi imiş. .... Kumandanımız, gelecek cuma Bas kumandan Enver Paşa Hazretleri’nin teftiş ve hücum için geleceğini müjdeledi. O gelinceye kadar da yün içlik, çorap ve paltoların verileceğini ve Yemen yazlıklarını atacağımızı müjdeledi. Allah, devlete ve millete zeval vermesin. Başkumandan Paşa Hazretleri’nin gelmesi ile, Moskof’un kahrolacağından ve kâfirin, karşımızdaki tepelerde geceleri seyrettiğimiz ocaklı ve mutfaklı karargâhlarını ele geçireceğimizden subaylarımız çok emin. ...... Başkumandan Paşa Hazretleri acele gelse ki, ateşe kavuşsak...”

Rusların, Osmanlı ordusuna erzak, mühimmat ve giyecek getirmekte olan gemileri batırdıklarını askere bildirmeyen Enver Paşa, bütün şu mesajı çekiyordu:

“Askerler! Hepinizi ziyaret ettim. Ayağınızda çarık, sırtınızda paltonuz olmadığını gördüm. Lâkin karşınızdaki düşman sizden korkuyor. Yakın zamanda Kafkasya’ya gireceğiz. Orada her türlü nimete kavuşacaksınız. İslâm Alemi’nin bütün ümidi sizsiniz.”

Karşıda kış koşullarına uygun iyi giyimli iyi donanımlı altmış bin Rus askeri vardı.. Ölüm sessizliğindeki Bardız yaylasına, Çamurlu Tepe’ye Çerkez köyüne Oltu’ya ve Allahuekber dağlarına doğru ölümüne yürüyüş 22 Aralık günü başladı.  Askerler, açtılar, yorgundular, çıplaktılar. Bir metrelik karda yürümek için insan üstü bir gayret harcıyorlardı. Bir adım atıyor, kara saplanıyor, bundan kurtulup ikinci adım atabilmek için iki misli enerji gerekiyordu. Enver Paşa’dan Hafız Hakkı’dan bitmeyen emirler geliyordu. Sarıkamış alınmalıydı. 

Bazen Rus askerleri karşılaşıyor, çarpışıyorlardı. Ölüm beyazlığı, zihinleri dur-duruyor, gözleri kör ediyordu. Ama tipi, göz açtırmıyor, göz gözü görmüyordu. Bu neden-le iki Türk tümeni birbirine saldırmış, yaralı ve ölü iki bin askerimiz saf dışı kalmıştı. Ama hiçbir şey yürüyüşü durdurmuyordu. Ölüm onları bir gece vakti bir köşede sıkıştırın-caya kadar yürüyorlardı.  

 

Yorumlar
Adınız :
E-Mail :
Başlık :
Yorumunuz :
Güvenlik :
Değiştir  
Toplam 0 yorum. Tüm yorumları okumak için tıklayın.
Diğer yazıları...
Köşe Yazarları
 ‹ 
 › 
ÇOK OKUNANLAR
SON YORUMLANANLAR
32 Kez Okundu
25 Kez Okundu
24 Kez Okundu
E-Mail Bülten Kaydı
Döviz Kurları
Arşiv Arama
- -
Puan Durumu

Sağlık Haber Portalı
© Copyright 2021 saglikhaberportali. Tüm hakları saklıdır. Bu site Gazi SOFT haber yazılımı alt yapısı ile yapılmıştır.
RESMİ SAĞLIK KURUMLARI
Sağlıkta Buluşma Noktası
MHRS
Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı
personel.saglik.gov.tr
E-sağlık
Aile Hekimliği
DEVLET KURUMLARI
Cumhurbaşkanlığı
Başbakanlık
TBMM
Adalet Bakanlığı
E-Devlet
Anayasa Mahkemesi
GAZETELER
Hürriyet Gazetesi
Sabah Gazetesi
Milliyet Gazetesi
Cumhuriyet Gazetesi
FAYDALI LİNKLER
Mecburi Hizmet
Avrupa Gazeteciler Derneği
Uz.Dr.Erdinç Nayır
Medimagazin
drtus.com
SGK Provizyon Sorgulama
E-Bordro
Aile Hekimliği Personeli Maaş Bordrosu
Aile Hekimleri Dernekleri Federasyonu(AHEF)
Asistan Hekim
Türkiye Hematoloji Derneği
EĞİTİM
ÖSYM
Uzaktan Eğitim
Uluslararası Hoca Ahmet Yesevi Türk-Kazak Üniversitesi
AÖF
Eğitim Portalı
MEVZUAT
E-Mevzuat
Resmi Gazete
Sağlık Mevzuatı
SAĞLIK ÇALIŞANLARI SENDİKALARI
Sağlık Sen
Türk Sağlık Sen
Sağlık ve Sosyal Hizmetler Sendikası-SES
Free Global Counter